Siedem czynników, które pogarszają stan skóry trądzikowej

Trądzik zwyczajny jest jedną z najpowszechniejszych chorób skóry, dotyczącą ponad 80 proc. osób między 11. a 30. rokiem życia. Większość przypadków ma łagodny przebieg, jednak u około 15 proc. chorych występują ciężkie postaci zapalne.1 Wokół jego przyczyn, czynników zaostrzających i leczenia narosło wiele mitów, powielanych nie tylko przez pacjentów.

Z badań przeprowadzonych przez jeden z australijskich uniwersytetów wynika, że studenci ostatniego roku medycyny podzielają wiele powszechnych, acz nieprawdziwych, opinii na temat trądziku, co skutkuje określonymi zaleceniami dotyczącymi pielęgnacji i leczenia skóry trądzikowej.2 Przyjrzyjmy się najpopularniejszym czynnikom uważanym za pogarszające stan skóry trądzikowej.

Reklama

Hormony

Zmiany hormonalne podawane są przez ekspertów amerykańskiej Mayo Clinic jako czynnik ryzyka mogący wywołać trądzik.3 Androgeny to hormony, które w okresie dojrzewania w wyniku zwiększonej produkcji (zarówno u chłopców, jak i u dziewcząt) oddziałując na gruczoły łojowe powodują zwiększoną produkcję sebum a w efekcie powstawanie trądziku.

Zmiany hormonalne związane z ciążą i stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych mogą mieć podobny wpływ na produkcję łoju. Również w okresie przedmiesiączkowym u około 60-70 proc. kobiet obserwuje się nasilenie się zmian trądzikowych.4

Stres

Stres jako taki nie powoduje powstawania trądziku, ale może powodować jego nasilenie.Prawdopodobnie związane jest to z nadmierną produkcją kortyzolu (hormonu stresu) działającego podobnie do androgenu. 5 Pogarszanie się stanu skóry pod wpływem stresu jest cechą charakterystyczną trądziku dorosłych.6

Palenie

Choć nie ma jednoznacznych badań potwierdzających niekorzystny wpływ nikotyny na stan skóry, jednak dermatolodzy skłonni są uznać, że "nikotyna, znana ze swojego działania nasilającego hiperkeratozę naskórkową, może się również przyczyniać do nasilania zmian o charakterze acne tarda."7

Higiena twarzy

Jednym z mitów dotyczących powstawania trądziku jest przekonanie, że jego przyczyną jest niedostateczna higiena skóry twarzy. Trądzik nie ma nic wspólnego z brudem.8 W rzeczywistości uporczywe czyszczenie twarzy może pogorszyć stan skóry trądzikowej. Na cenzurowanym znalazły się także kosmetyki obarczane odpowiedzialnością za zły stan skóry.

"Pielęgnacja skóry w trądziku odgrywa bardzo ważną rolę wspomagającą leczenie, a w lekkich postaciach choroby może być postępowaniem wystarczającym do utrzymania dobrego stanu skóry"9.

Częste mycie powoduje nadmierne wysuszenie skóry, a w efekcie zwiększoną produkcję sebum, czyli nasilenie objawów trądziku, "dlatego dermatolodzy zalecają dokładne, ale łagodne oczyszczanie skóry dwa razy dziennie (rano i wieczorem), z użyciem np. żelu antybakteryjnego, a także staranny demakijaż, zakończony użyciem toniku lub płynu micelarnego. Każdy z tych środków musi mieć naturalne pH 5,5 i nie zawierać alkoholu, który mógłby tylko zaognić dolegliwości i utrudnić gojenie się ran."10

Warto wspomnieć, że trądzik nie jest przeciwwskazaniem do makijażu, jeśli stosuje się go umiarkowanie, korzystając z kosmetyków do skóry trądzikowej.

Dieta

Choć trądziku nie wywołują pokarmy, niektóre z nich działają drażniąco na skórę i mogą prowadzić do jego zaostrzenia. Badania wskazują, że niektóre składniki diety mogą powodować nasilenie się trądziku i pogorszenie stanu skóry. W tej kwestii panuje też wiele mitów niepotwierdzonych badaniami11. "W kontrolowanych badaniach klinicznych uzyskano dość rozbieżne i kontrowersyjne dane dotyczące istotnego związku trądziku ze spożywaniem tłuszczów, białek, węglowodanów czy kalorycznością diety".12

- Nabiał - znalazł się na liście pokarmów zaostrzających zmiany trądzikowe prawdopodobnie ze względu na stosowanie preparatów hormonalnych w postaci dodatków do pasz.13 Na cenzurowanym są także koktajle proteinowe na bazie serwatki działające jak skondensowane mleko.

- Czekolada - wciąż popularne jest przekonanie, jakoby czekolada powodowała powstawanie trądziku i wpływała na pogorszenie stanu skóry, jednak żadne dostępne badania nie potwierdzają jej wpływu na zwiększoną produkcję sebum.14

- Produkty o wysokim indeksie glikemicznym - "konsumenci często wybierają produkty przetworzone, ze względu chociażby na ich długie okresy ważności. Głównym zagrożeniem jest tu tzw. wysoki indeks glikemiczny (IG) - wskaźnik, określający wzrost poziomu glukozy we krwi po spożyciu węglowodanów (ani tłuszcze, ani białka nie wpływają na ów poziom). Posiłek wysokoglikemiczny powoduje bowiem nagły wzrost poziomu insuliny, która z kolei pobudza produkcję hormonów męskich, a te - zwiększają łojotok".15

Słońce

"Podobne kontrowersje dotyczą wpływu promieniowania słonecznego na stan skóry u osób z trądzikiem. Obecnie nie ma dowodów na to, że promieniowanie słoneczne wywiera jednoznacznie korzystny bądź negatywny wpływ na zmiany trądzikowe".Wiadomo jednak, że popularny pogląd dotyczący leczniczych właściwości słońca na skórę trądzikową jest nieprawdziwy.16


1 "Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego", Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak, "Przegląd Dermatologiczny" 2012
2 “A systematic review of the evidence for ‘myths and misconceptions’ in acne management: diet, face-washing and sunlight", Parker Magina, Dimity Ponda, Wayne Smithb and Alan Watsonc, “Family Practice Advance Access" originally published online on 11 January 2005.
3 Mayo Clinic, http://www.mayoclinic.org/search/search-results?q=acne
4 "Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego", Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak, "Przegląd Dermatologiczny" 2012
5 "Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego", Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak, "Przegląd Dermatologiczny" 2012
6 Mayo Clinic, http://www.mayoclinic.org/search/search-results?q=acne
7 "Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego", Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak, "Przegląd Dermatologiczny" 2012
8 Mayo Clinic, http://www.mayoclinic.org/search/search-results?q=acne
9 "Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego", Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak, "Przegląd Dermatologiczny" 2012
10 Legan A. "Trądzik dorosłych; nowa choroba cywilizacyjna?"; Medycyna Estetyczna Nr 1(20)/2012
11 Mayo Clinic, http://www.mayoclinic.org/search/search-results?q=acne
12 "Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego", Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak, "Przegląd Dermatologiczny" 2012
13 Mayo Clinic, http://www.mayoclinic.org/search/search-results?q=acne
14 “A systematic review of the evidence for ‘myths and misconceptions’ in acne management: diet, face-washing and sunlight", Parker Magina, Dimity Ponda, Wayne Smithb and Alan Watsonc, “Family Practice Advance Access" originally published online on 11 January 2005.
15 Legan A. "Trądzik dorosłych; nowa choroba cywilizacyjna?"; Medycyna Estetyczna Nr 1(20)/2012
16 "Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego", Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak, "Przegląd Dermatologiczny" 2012

Reklama