Czynniki, które mogą zaostrzać trądzik

Jaki wpływ na cerę trądzikową ma opalanie, a jaki mleko i nabiał? Jak styl życia wpływa na zaostrzenie objawów chorobowych? Dowiedz się, czego unikać, by poprawić wygląd skóry.

Wiemy na pewno, że trądzik powstaje w wyniku nadprodukcji sebum przez gruczoły łojowe, których ujścia ulegają nadmiernemu rogowaceniu skóry, tworząc zatory. Zalegający łój jest doskonałą pożywką dla bakterii Propionibacterium acnes, które odpowiedzialne są za powstawanie stanów zapalnych. Czynniki te tworzą sieć powiązań, a nie przyczynowo-skutkowy ciąg zdarzeń.[1]

Reklama

Nie wiemy jednak do końca, dlaczego tak się dzieje. Krąży wiele mitów na temat trądziku zwyczajnego. Dermatolodzy mogą z całą pewnością stwierdzić, że dieta i działanie niektórych czynników zewnętrznych, choć nie stanowią głównej przyczyny choroby, to w wyraźny sposób wpływają na zaostrzenie objawów tej przykrej dolegliwości. Na co uważać, by złagodzić przebieg choroby?

Opalanie Światło słoneczne może do pewnego stopnia wysuszyć zmiany, co daje złudne wrażenie pozytywnego wpływu opalania na trądzik. Niestety wkrótce sucha skóra zaczyna ze zdwojoną siłą produkować łój. Po krótkim okresie poprawy następuje nasilenie objawów trądzikowych aż u 20% osób.[2] Ponadto promieniowanie UV dodatkowo niszczy skórę i przyczynia się do wzmożonej produkcji melaniny, która objawia się przebarwieniami.

Niemniej jednak światło ma swój udział również w walce z trądzikiem - wykorzystuje się w tym celu fototerapię, czyli metodę redukcji zmian zapalnych poprzez eliminację bakterii Propionibacterium acnes przy pomocy fali światła o określonej długości.[3]

Nabiał Zaobserwowano zależność między ilością pitego mleka krowiego a nasileniem występowania zmian trądzikowych. Badanie przeprowadzone na dziewczynach w wieku nastoletnim wykazało, że wystarczyły 2 porcje mleka dziennie, by zaobserwować 20-procentowy wzrost skłonności do pojawiania się zmian trądzikowych w porównaniu z dziewczynami, które wypijały tylko 1 szklankę mleka dziennie.[4] Wśród chłopców ten wzrost wynosił 16%. Co ciekawe, równie zły wpływ na cerę miało mleko odtłuszczone, a więc to nie tłuszcz odpowiada za problem. Jak się okazało winowajcą jest insulina, której wytwarzanie uruchamia mleko.[5] Powoduje ona produkcję czynnika wzrostu IGF-1 i wywołuje namnażanie się komórek naskórka. Z kolei nabiał dostarcza organizmowi hormonów takich jak testosteron, który z kolei stymuluje gruczoły do produkcji łoju.[6] Nie musi to jednak wcale oznaczać, że odstawienie mleka rozwiąże problem. Należy pamiętać, że każdy organizm inaczej reaguje na poszczególne produkty wprowadzane do diety.

Produkty o wysokim indeksie glikemicznym Wiadomo już, że przyczyną wystąpienia trądziku nie może być niewłaściwa dieta. Są jednak produkty, które podobnie jak mleko, mogą zaostrzać jego objawy, podrażniając wrażliwą cerę. Najgorsze skutki przynoszą produkty przetworzone podwyższające poziom glukozy we krwi. Podobnie jak w przypadku mleka winowajcą jest insulina, której poziom skacze, gdy pojawia się glukoza. Powoduje ona zwiększoną produkcję hormonów męskich odpowiedzialnych za łojotok. Dlatego osoby z cerą trądzikową powinny przetestować, jak na stan ich skóry wpłynie odstawienie produktów przetworzonych zawierających skrobię modyfikowaną oraz produktów mącznych i ryżowych, słodyczy, piwa, a nawet ziemniaków.[7]

Stres Istnieją dowody na to, że stres może w pewnym stopniu nasilić zmiany trądzikowe. Według badań Instytutu Dermatologicznego w Leads aż 71% dorosłych pacjentów (między 25. a 55. rokiem życia) borykających się z trądzikiem zwyczajnym skarżyło się na zaostrzenie zmian w okresie obciążenia psychicznego. Tylko 12% z nich przeżywało chroniczny stres i tylko 5 pacjentów spośród 200 badanych przyjmowało leki uspakajające mogące pogorszyć stan ich cery.[8] Na pewno stres nie jest pierwotną przyczyną powstawania trądziku, ale faktycznie może zaostrzać jego objawy u osób dorosłych, choć nie jesteśmy w stanie wykazać, dlaczego tak się dzieje. Przypuszcza się, że winny jest kortyzol, hormon produkowany w stresie działający podobnie do androgenów.[9] Niektórzy jednak twierdzą, że nie sam stres, a zwiększona potliwość, nadprodukcja androgenu lub niezdrowe używki i produkty, po które chętniej sięgamy w okresach napięcia, wpływają na wzmożone występowanie objawów.

Hormony Co prawda jedynie u 7% osób borykających się ze zmianami trądzikowymi choroba związana jest z nadprodukcją hormonów męskich, ale u kobiet, które nie miały problemów hormonalnych, obserwuje się znaczną poprawę cery po zastosowaniu kuracji obniżającej poziom hormonów androgenowych (powodujących zwiększoną produkcję łoju). Nasilenie objawów można zaobserwować również przed menstruacją, w okresie ciąży i menopauzy, z kolei wczesne rozpoczęcie przyjmowania antykoncepcji hormonalnej może przesunąć w czasie wystąpienie trądziku wieku nastoletniego.[10] Stąd wniosek, że również hormony mają wpływ na zmiany skórne.  

Warto nadmienić, że nie wykazano zależności między spożyciem czekolady a nasileniem objawów trądziku, choć wiele osób uważa, że jej ostawienie wpłynęło na poprawę stanu ich skóry. Z drugiej strony u części badanych żadnych zmian nie przyniosło zrezygnowanie z mleka i jego produktów. Każdy organizm działa inaczej, dlatego, by przekonać się, który czynnik wpływa niekorzystnie, warto po kolei badać reakcje na każdy z nich.


[1] Kaszuba A. et al.: Trądzik pospolity: Leczenie miejscowe preparatami prostymi w terapii naprzemiennej; Wydawnictwo Czelej 2010; 3-12;


[2] Goodman G.: Acne Natural history, facts and myths; Australian Family Physician 2006, vol. 35, No. 8, s. 615.
[3] Tamże.
[4] Adebamowo C.A. et al.: Milk consumption and acne in adolescent girls; Dermatol Online 2006, J 12(4):1.
[5] Adebamowo C.A. et al.: Milk consumption and acne in teenaged boys; J Am Acad Dermatol 2008, 58(5):787-93.
[6] Hoyt G. et al.: Dissociation of the glycaemic and insulinaemic responses to whole and skimmed milk; 2005, s. 175-177.
[7] Legan A.: Trądzik dorosłych; nowa choroba cywilizacyjna?; Medycyna Estetyczna Nr 1(20)/2012.
[8] Goulden V. et al.: Post-adolescent acne: a review of clinical features; British Journal of Dermatology 1997: 136, s.68.
[9] Szepietowski J. et al.: Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego; Przegląd Dermatologiczny 2012, 99, s. 649-673.
[10] Legan A.: Trądzik dorosłych; nowa choroba cywilizacyjna?; Medycyna Estetyczna Nr 1(20)/2012.


Reklama